Pomoc publiczna i pomoc de minimis w realizacji usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym

Szkolenie poświęcone jest zasadom powierzania i finansowania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG). Uczestnicy poznają unijne podstawy prawne, sposoby oceny, czy rekompensata stanowi pomoc publiczną, oraz zasady stosowania pomocy de minimis. W programie omówiono kryteria Altmark, rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2832, decyzję Komisji (UE) 2025/2630 oraz szczególne regulacje dotyczące pasażerskiego transportu drogowego.

Istotną częścią zajęć jest prawidłowe przygotowanie aktu powierzenia: wybór formy prawnej, wymagane elementy i zasady określania parametrów rekompensaty. Uczestnicy poznają metody ustalania kosztów netto usługi, uwzględniania przychodów i rozsądnego zysku, a także identyfikowania i rozliczania nadmiernej rekompensaty. Osobno omówione są zasady właściwe dla operatorów pasażerskiego transportu drogowego.

Zajęcia mają praktyczny charakter. Uczestnicy przeanalizują przykładowe akty powierzenia i wykonają kalkulacje rekompensaty z wykorzystaniem schematów oraz arkuszy pomocniczych. Przykłady dotyczą usług komunalnych, społecznych, mieszkaniowych i transportowych; omawiane są również kwestie finansowania i kontroli prawidłowości udzielonego wsparcia. Formy pracy obejmują wykład, ćwiczenia połączone z dyskusją, symulację i studia przypadków.

1. UOIG i ocena występowania pomocy publicznej
• Pojęcie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym oraz relacja do usług użyteczności publicznej.
• Przesłanki pomocy publicznej i kryteria Altmark.
• Wybór wykonawcy oraz przykłady rekompensat stanowiących i niestanowiących pomocy.

2. Podstawy prawne finansowania UOIG
• Rozporządzenie (UE) 2023/2832, decyzja (UE) 2025/2630, zasady ramowe i przepisy sektorowe.
• Zakres zastosowania, limity, okres powierzenia, kalkulacja rekompensaty i obowiązki proceduralne.
• Szczególne regulacje dla transportu pasażerskiego drogowego i kolejowego.
• Praktyczne przypadki usług komunalnych, społecznych, mieszkaniowych i transportowych.

3. Akt powierzenia UOIG
• Obowiązek i dopuszczalne formy: ustawa, uchwała JST, decyzja administracyjna lub umowa cywilnoprawna.
• Wymagane elementy aktu: usługa i okres, wykonawca, obszar działania oraz prawa szczególne lub wyłączne.
• Parametry obliczania, kontroli i aktualizacji rekompensaty; zapobieganie nadmiernej rekompensacie i jej odzyskiwanie.
• Analiza przykładowej uchwały i umowy powierzenia.

4. Pomoc de minimis na wykonywanie UOIG
• Warunki rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2832 i limit 750 000 euro w okresie trzech lat.
• Jedno przedsiębiorstwo, kumulacja wsparcia i zakaz kumulacji z inną rekompensatą dotyczącą tej samej UOIG.
• Dzień udzielenia pomocy, ekwiwalent dotacji brutto i obowiązki proceduralne.

5. Obliczanie rekompensaty według decyzji Komisji (UE) 2025/2630 – warsztat
• Koszty netto UOIG, koszty bezpośrednie i wspólne oraz przychody z usługi.
• Inwestycje służące UOIG i uwzględnianie dotacji inwestycyjnych.
• Rozsądny zysk, stopa zwrotu, ryzyko i stopa swapowa.
• Ćwiczenia: maksymalna dopuszczalna rekompensata i identyfikacja nadmiernej rekompensaty.

6. Rekompensata w pasażerskim transporcie drogowym
• Zasady wynikające z art. 93 TFUE i rozporządzenia (WE) nr 1370/2007.
• Organizator i operator, umowa o świadczenie usług publicznych oraz bezpośrednie powierzenie.
• Koszty, przychody z biletów, dodatnie efekty finansowe i rozsądny zysk w kalkulacji wyniku netto.

7. Pytania, dyskusja i analiza przypadków.