Projektowanie uniwersalne – jak tworzyć przestrzenie, usługi i produkty dostępne dla wszystkich. Dostępność i inkluzywność

Projektowanie uniwersalne polega na tworzeniu przestrzeni, produktów i usług, które są dostępne i wygodne dla różnych użytkowników — niezależnie od wieku, sprawności, poziomu kompetencji czy kontekstu kulturowego. Szkolenie omawia, jak rozpoznawać bariery oraz uwzględniać rzeczywiste potrzeby użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami, seniorów i osób czasowo wykluczonych.

Uczestnicy poznają siedem zasad projektowania uniwersalnego, różnice między dostępnością, inkluzywnością, projektowaniem uniwersalnym i racjonalnymi usprawnieniami, a także ramy prawne obejmujące ustawę o zapewnianiu dostępności oraz Europejski Akt o Dostępności. Zakres obejmuje bariery sensoryczne, motoryczne, poznawcze, związane z wiekiem, językowe i kulturowe oraz cyfrowe.

W części praktycznej omawiane jest planowanie i wdrażanie dostępnych usług, analiza użytkowników i barier, przykłady krajowe i międzynarodowe oraz projektowanie przestrzeni publicznych, usług społecznych i technologii. Osobne zagadnienia dotyczą dostępnych treści i komunikacji: prostego języka, komunikacji alternatywnej, materiałów edukacyjnych i promocyjnych oraz czytelności projektu graficznego.

Program obejmuje warsztaty dotyczące projektowania placówki zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, rozpoznawania barier w codziennej komunikacji oraz prototypowania dostępnej usługi, produktu lub przestrzeni na wybranym przykładzie. Uczestnicy omawiają swoje rozwiązania i otrzymują informację zwrotną od trenerki. Szkolenie jest prowadzone z wykorzystaniem wykładu z prezentacją, moderowanych dyskusji i studium przypadku.

1. Wprowadzenie do projektowania uniwersalnego
• Pojęcie i 7 zasad projektowania uniwersalnego
• Dostępność, inkluzywność, projektowanie uniwersalne i racjonalne usprawnienia

2. Ramy prawne i obowiązki organizacji
• Ustawa o zapewnianiu dostępności
• Europejski Akt o Dostępności (EAA)

3. Bariery i potrzeby użytkowników
• Bariery sensoryczne, motoryczne, poznawcze, związane z wiekiem, językowe, kulturowe i cyfrowe
• Potrzeby użytkowników i empatia w projektowaniu

4. Projektowanie dostępnych rozwiązań krok po kroku
• Uwzględnianie zasad projektowania uniwersalnego w planowaniu i wdrażaniu usług
• Analiza różnorodności użytkowników, barier i dostępności usług
• Polskie i międzynarodowe przykłady oraz praktyczne wskazówki

5. Projektowanie przestrzeni i usług
• Przestrzeń publiczna: komunikacja, budynki, oznaczenia
• Usługi publiczne i społeczne oraz technologie
• Warsztat: projekt placówki zgodnej z ideą projektowania uniwersalnego

6. Projektowanie treści i komunikacji
• Język zrozumiały, komunikacja alternatywna i dopasowanie języka do odbiorców
• Język wykluczający i wspierający
• Dostępne materiały edukacyjne i promocyjne
• Dostępność graficzna: kontrast, kolorystyka, wielkość czcionki i czytelność układu
• Warsztat: tworzenie zrozumiałych komunikatów i dostrzeganie barier w komunikacji

7. Komunikacja werbalna i niewerbalna z osobami o różnych potrzebach
• Symulacja obsługi klienta o określonym profilu

8. Wdrażanie projektowania uniwersalnego w praktyce
• Kontekst projektu, diagnoza potrzeb i analiza rozwiązań
• Checklisty jako narzędzie wspierające proces projektowy
• Warsztat: prototypowanie i wdrażanie dostępnych rozwiązań na wybranym przykładzie
• Omówienie rozwiązań i informacja zwrotna trenerki

9. Podsumowanie i dyskusja