Udostępnianie informacji o środowisku – praktyka i orzecznictwo

Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie ma odrębne podstawy prawne i własną procedurę. Przyjmując wniosek, organ musi ustalić, czy żądane dane mieszczą się w tej kategorii, czy są w jego posiadaniu lub są dla niego przeznaczone, a także jaki tryb, termin i forma odpowiedzi będą właściwe. Wątpliwości w tym zakresie mogą prowadzić do zastosowania niewłaściwych przepisów, przekroczenia terminu, błędnego naliczenia opłaty albo nieprawidłowej odmowy.

Warsztaty omawiają relację między dostępem do informacji o środowisku a dostępem do informacji publicznej i innymi trybami udostępniania. Uczestnicy ustalą, kto może wystąpić z wnioskiem i czy status radnego, posła, dziennikarza lub osoby małoletniej wpływa na sposób jego rozpoznania. Omówione zostaną pojęcie władz publicznych, krąg podmiotów zobowiązanych oraz różnica między danymi posiadanymi przez organ i informacjami dla niego przeznaczonymi.

Część praktyczna prowadzi przez obsługę wniosku: od kwalifikacji żądania, przez ocenę jego treści i ewentualne uzupełnianie braków, po udostępnienie w formie wskazanej przez wnioskodawcę. Uczestnicy przeanalizują wnioski papierowe, e-mailowe i elektroniczne, pytania o podpis i dane osobowe oraz sytuacje, gdy organ nie posiada informacji albo żądane dane nie są informacją o środowisku. Na podstawie orzecznictwa omówione zostaną także wnioski uporczywe i zagadnienie nadużycia prawa.

Warsztat obejmuje obliczanie opłat za wyszukanie, przekształcenie i przesłanie informacji. Uczestnicy przeanalizują stawki wynikające z rozporządzenia, koszty przygotowania danych, wysyłki i zaliczkowania, a także granice wliczania pracy personelu. Omówiona będzie forma ustalenia opłaty, jej zaskarżanie, opłata skarbowa, poświadczanie kopii oraz opłaty za dane z systemów BDO, EKOINFONET i SIGW.

W programie znajdują się terminy udostępnienia, ich przedłużanie, skutki upływu oraz środki prawne na wypadek bezczynności. Uczestnicy poznają obowiązki związane z publicznie dostępnym wykazem i elektronicznym udostępnianiem przez BIP, portal otwartych danych oraz wskazane bazy i rejestry, w tym GEOPORTAL i EPRTR. Organizator omawia również konsekwencje zakończenia wsparcia dla Ekoportalu, potrzebę publikowania danych w BIP oraz zagadnienia projektowanych zmian ustawy OOŚ i repozytorium ocen oddziaływania na środowisko.

Osobny blok poświęcono odmowie: testowi szkody, ważeniu interesów, ochronie danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorstwa, bezpieczeństwu publicznemu i obronności. Uczestnicy przeanalizują wnioski zbyt ogólne lub niemożliwe do zrealizowania, informacje w trakcie opracowywania i komunikację wewnętrzną, a także decyzję odmowną i dostępne środki prawne. Zajęcia łączą wykład z analizą kazusów, wniosków przygotowanych przez uczestników, kalkulacją opłat i dyskusją. Są przeznaczone dla pracowników administracji ogólnej i wyspecjalizowanej, którzy wytwarzają, gromadzą lub udostępniają informacje o środowisku.

1. 1. Informacja o środowisku – podstawy i zakres

   • Podstawy prawne oraz rodzaje informacji podlegających udostępnieniu

   • Relacja do informacji publicznej i innych trybów dostępu

   2. Uprawnieni i zobowiązani

   • Prawo dostępu: sytuacja radnych, posłów, dziennikarzy i osób małoletnich

   • Władze publiczne i podmioty zobowiązane do udostępniania

   3. Zakres informacji

   • Dane znajdujące się w posiadaniu organu oraz informacje dla niego przeznaczone

   • Postępowanie, gdy organ nie posiada żądanych danych lub nie są one informacją o środowisku

   4. Opłaty

   • Stawki według rozporządzenia z 12 listopada 2010 r. z późniejszymi zmianami

   • Koszty wyszukania, przekształcenia, wysyłki i zaliczkowania; dyscyplina finansów publicznych

   • Forma określenia opłaty, zaskarżenie, opłata skarbowa i poświadczanie kopii

   • Opłaty za dane z BDO, EKOINFONET i SIGW

   5. Obsługa wniosku

   • Kwalifikacja trybu; pismo, e-mail i kanał elektroniczny

   • Minimalna treść, podpis, dane osobowe i uzupełnianie wniosku

   • Żądana forma udostępnienia oraz wnioski uporczywe i nadużycie prawa

   6. Terminy i bezczynność

   • Liczenie terminów, ich przedłużenie i zawiadomienie w świetle art. 36 § 1 KPA

   • Skutki upływu terminu, rozpoznawanie bezczynności i środki prawne

   7. Publikacja i dostęp elektroniczny

   • Publicznie dostępny wykaz: zakres, organy i terminy publikacji

   • BIP, portal otwartych danych oraz bazy BDO, EKOINFONET, GEOPORTAL, EPRTR i SIGW

   • Odsyłanie do portali; publikacja w BIP po zakończeniu wsparcia Ekoportalu

   • Projektowane zmiany ustawy OOŚ i repozytorium ocen oddziaływania na środowisko

   8. Odmowa udostępnienia

   • Test szkody i ważenie interesów; przesłanki z art. 16 ustawy

   • Dane osobowe, tajemnica przedsiębiorstwa, bezpieczeństwo i obronność

   • Wnioski zbyt ogólne, informacje opracowywane i komunikacja wewnętrzna

   • Decyzja odmowna i środki prawne

   9. Odpowiedzialność i orzecznictwo

   • Odpowiedzialność za nieudostępnienie informacji

   • Aktualne orzecznictwo i typowe uchybienia organów

   10. Ćwiczenia i konsultacje

   • Kwalifikowanie wniosków i ustalanie zakresu odmowy

   • Naliczanie opłat, kazusy, pytania i podsumowanie