Zmiany w przepisach celnych 2026 – nowe regulacje w obrocie towarowym z zagranicą

Rok 2026 przynosi szeroki zakres zmian, które wpływają na obrót towarowy z zagranicą, organizację łańcuchów dostaw oraz obowiązki przedsiębiorców. Szkolenie J.G.Training przedstawia praktyczny przegląd regulacji dotyczących importu, eksportu, tranzytu, bezpieczeństwa produktów, wymogów środowiskowych i sankcji. Omawiane zagadnienia odnoszą się do różnych ról w obrocie: importerów, eksporterów, producentów, przedstawicieli celnych, agencji celnych, przewoźników, spedytorów, operatorów logistycznych oraz osób odpowiedzialnych za compliance, zakupy, sprzedaż zagraniczną, jakość i bezpieczeństwo produktu.

Program porządkuje informacje według ich statusu: przepisy już obowiązujące, regulacje rozpoczynające stosowanie w 2026 r., rozwiązania przejściowe oraz projekty i reformy. Uczestnicy przyjrzą się kalendarzowi zmian i ich możliwemu wpływowi na działalność przedsiębiorstw, a także procesom i grupom towarowym, które mogą wymagać dostosowania. Wątek reformy Unii Celnej obejmuje kierunek planowanych zmian Unijnego Kodeksu Celnego, projekt Urzędu Celnego UE i centrum danych celnych EU Customs Data Hub, nowe podejście do przekazywania danych, status Trust & Check oraz wpływ zmian na handel elektroniczny i przesyłki o małej wartości.

Część dotycząca wprowadzania towarów do UE obejmuje system ICS2 i przywozową deklarację skróconą ENS: wymagania dotyczące jakości i kompletności danych, podział obowiązków między uczestników łańcucha dostaw, kontrole przed załadunkiem i przybyciem, wezwania do uzupełnienia danych oraz konsekwencje ich braku. Omówione zostanie również powiązanie ICS2 z NCTS P6. W obszarze tranzytu i eksportu szkolenie porusza wdrożenie NCTS w fazie 6, warianty opt-in i opt-out, połączenie danych tranzytowych z ENS, relacje NCTS P6 z ICS2 i systemem AES, cyfryzację eksportu oraz ryzyko niezakończonych operacji eksportowych i tranzytowych.

Istotną częścią szkolenia są zakazy, ograniczenia i sankcje w obrocie towarowym. Zakres obejmuje sankcje gospodarcze UE, przeciwdziałanie ich obchodzeniu, kontrolę użytkownika końcowego, towary podwójnego zastosowania oraz weryfikację środków taryfowych i pozataryfowych w TARIC/ISZTAR4. Uczestnicy poznają także zmiany dotyczące pochodzenia towarów: reguły Konwencji PEM, dokumentowanie preferencyjnego pochodzenia, deklaracje dostawców, elektroniczne świadectwa i system ELAN. Przedmiotem omówienia są również nowe i modernizowane umowy handlowe UE oraz ich potencjalny wpływ na strategie importowe i eksportowe.

Szkolenie obejmuje ponadto obowiązki związane z bezpieczeństwem produktów i regulacjami środowiskowymi. W programie znajdują się GPSR, nadzór rynku, wymagania dotyczące dokumentacji technicznej, oznakowania, identyfikowalności i analizy ryzyka, a także wybrane zagadnienia dotyczące wyrobów budowlanych, Cyber Resilience Act, AI Act, ESPR, cyfrowego paszportu produktu i prawa do naprawy. Osobno omawiane są CBAM, EUDR i PPWR, w tym zakres obowiązków przedsiębiorców, dane wymagane przy imporcie, należyta staranność, geolokalizacja, dokumentacja opakowań oraz zmiany wpływające na produkty i łańcuch dostaw. Program zamyka klasyfikacja towarowa i taryfa celna: Nomenklatura Scalona 2026, nowe kody i opisy oraz znaczenie klasyfikacji dla należności celnych, sankcji i obowiązków produktowych.

Zajęcia mają interaktywną, warsztatową formę i łączą omówienie regulacji z ćwiczeniami oraz studiami przypadków. Wśród zadań przewidziano m.in. ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za dane ENS i wskazanie brakujących informacji, analizę transakcji pod kątem sankcji, kodu CN, kraju, kontrahenta i zastosowania końcowego, dobór dokumentu potwierdzającego pochodzenie oraz identyfikację obowiązków wynikających z CBAM, EUDR i PPWR na podstawie towaru i modelu działalności. Celem jest uporządkowanie wiedzy o zmianach oraz ocena ich wpływu na procesy przedsiębiorstwa. Uczestnicy mają lepiej rozpoznawać obowiązki według rodzaju towaru, kodu CN, kraju i roli firmy, przygotować organizację do nowych wymagań oraz ograniczać ryzyko błędów zgłoszeniowych, zatrzymania towaru, sankcji administracyjnych i utraty preferencji celnych.

1. Kalendarz i mapa zmian w 2026 r.
Najważniejsze daty wejścia w życie i rozpoczęcia stosowania nowych regulacji; rozróżnienie zmian obowiązujących, przyjętych, przejściowych i projektowanych; wpływ zmian na importerów, eksporterów, producentów, przedstawicieli celnych, przewoźników, spedytorów i operatorów platform; identyfikacja procesów i grup towarowych wymagających dostosowania; praktyczna mapa działań wdrożeniowych.

2. Wprowadzanie towarów na obszar celny UE – ICS2 i dane bezpieczeństwa
Obowiązki dotyczące ENS dla wszystkich rodzajów transportu; jakość i kompletność danych oraz skutki odrzucenia ENS; obowiązki uczestników łańcucha dostaw; pojedyncze i wielokrotne składanie ENS i podział odpowiedzialności; kontrole przed załadunkiem i przybyciem, wezwania do uzupełnienia danych oraz zakaz załadunku; zakończenie derogacji 1 czerwca 2026 r. i powiązanie ICS2 z NCTS P6; ćwiczenie: ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za ENS i brakujących danych.

3. Tranzyt, eksport i cyfryzacja procedur celnych
NCTS faza 6, warianty opt-in i opt-out oraz łączenie deklaracji tranzytowej z ENS; relacje NCTS P6, ICS2 i AES; konsekwencje dla transportu drogowego i kolejowego; cyfryzacja eksportu i wyprowadzenia towarów; zmiany procedur specjalnych i systemów elektronicznych wynikające z programu prac UKC; ryzyko otwartych operacji eksportowych i tranzytowych.

4. Reforma Unii Celnej i przyszłość UKC
Zakres i harmonogram reformy; planowany Urząd Celny UE i EU Customs Data Hub; nowy model przekazywania danych i zasada jednorazowego dostarczania informacji; Trust & Check a uproszczenia i AEO; handel elektroniczny, platformy i przesyłki o małej wartości; przygotowanie firm do modelu opartego na danych.

5. Zakazy, ograniczenia i sankcje
Sankcje UE, w tym wobec Rosji i Białorusi; zakazy importu, eksportu, usług, finansowania i transportu; przeciwdziałanie obchodzeniu sankcji, klauzule, należyta staranność i kontrola użytkownika końcowego; towary podwójnego zastosowania; TARIC/ISZTAR4; pozostałe ograniczenia, m.in. CITES, odpady, F-gazy, REACH i CLP; ćwiczenie analizy transakcji.

6. Pochodzenie towarów i nowe umowy handlowe
Konwencja PEM i reguły pochodzenia; dokumentowanie preferencyjnego pochodzenia i deklaracje dostawców; elektroniczne świadectwa i ELAN; UE–Mercosur i UE–Meksyk; umowy UE–Indie, UE–Australia i UE–Indonezja; negocjowane projekty UE–Malezja, UE–Filipiny, UE–Tajlandia i UE–ZEA; system GSP; ćwiczenie doboru dowodu pochodzenia i weryfikacji reguł.

7. Bezpieczeństwo produktów i nowe obowiązki
GPSR: obowiązki podmiotów, identyfikowalność, oznakowanie, dokumentacja techniczna, analiza ryzyka i działania naprawcze; rozporządzenie 2019/1020 i nadzór rynku; nowe CPR i cyfryzacja informacji; Cyber Resilience Act; AI Act; ESPR i cyfrowy paszport produktu; prawo do naprawy; ćwiczenie kontroli oznakowania i dokumentacji.

8. CBAM, EUDR, PPWR i obowiązki środowiskowe
CBAM, upoważniony zgłaszający, próg masowy 50 ton, emisje i deklaracja za 2026 r.; EUDR: zakres, role, należyta staranność, geolokalizacja i oświadczenia; PPWR: skład, projektowanie, recyklowalność, oznakowanie, ponowne użycie i dokumentacja; baterie, F-gazy, odpady, REACH i CLP; ćwiczenie identyfikacji obowiązków na podstawie kodu CN, produktu i modelu biznesowego.

9. Klasyfikacja towarowa i taryfa celna
Nomenklatura Scalona 2026, nowe kody i zmiany opisów; rozporządzenia klasyfikacyjne Komisji; wpływ klasyfikacji na cło, sankcje, CBAM, EUDR, środki ochrony handlu i wymagania produktowe.

10. Odpowiedzi na pytania uczestników i podsumowanie szkolenia.